1. Financiën

Meicirculaire 2026
In de meicirculaire 2026 zien we voor alle jaren een toename van de middelen. In 2027 zitten daar de middelen voor Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) bij. De verwachting is dat deze middelen ook voor de jaren daarna worden toegekend. In de begroting is daar al rekening mee gehouden.

Loon-/prijsindexatie
In de Kadernota 2027-2030 was al rekening gehouden met een prijsindexatie van 2,1%. Het CPB verwacht voor 2027 nu een inflatie van 2,8%. Dit verschil hebben we verwerkt in de begroting. Daarnaast hebben een bedrag gereserveerd voor de nieuwe CAO (de huidige CAO loopt tot 1 april 2027).

Bijstelling kapitaallasten
Doordat investeringen verschuiven in tijd, treedt ook een verandering op in de bijbehorende kapitaallasten. In de Kadernota 2027-2030 waren de meeste bijstellingen van de kapitaallasten al opgenomen. Er hebben in de begroting nog aanvullende correcties plaatsgevonden.

Bijstelling bijdragen aan Gemeenschappelijke regelingen
De bijdragen aan de Gemeenschappelijke regelingen waren in de Kadernota 2027-2030 al bijgesteld. O.b.v. de laatst bekende gegevens is er nog sprake van diverse aanpassingen, zoals hieronder aangegeven.

Meer informatie kunt u vinden in hoofdstuk 3.7.1.

Geactualiseerd bestaand beleid na de Kadernota

Subsidies
Het nieuwe subsidieprogramma leidt tot een aanpassing in de begroting, zie hiervoor ook bijlage 5.5.
In bijlage 5.5 staat hoeveel subsidies organisaties in 2026 kregen en hoeveel we voor 2027 beschikbaar stellen. Het verschil hiertussen is € 211.486 lager.
De verlaging van de subsidies t.o.v. 2026 heeft voor een groot deel te maken met het stopzetten van de subsidie aan Santé Partners, omdat zij hebben aangegeven deze activiteiten niet meer uit te voeren. Vanaf 2027 voeren we deze werkzaamheden zelf uit.
En de verlaging heeft te maken met het feit, dat De Breehoek geen subsidie meer ontvangt.
In bovenstaande tabel staat wat er minder is opgenomen t.o.v. het bedrag dat al in de begroting 2027 was opgenomen, nl. € 244.446. Het verschil met het bedrag in bijlage 5.5 zit vooral in het terugdraaien van een reservering voor aanpassing van subsidies uit de Kadernota.

Nog te nemen maatregelen
In de begroting 2026-2029 was een stelpost opgenomen van jaarlijks € 54.270 aan nog te nemen maatregelen. Deze stelpost van jaarlijks € 54.270 is vanaf 2028 volledig ingevuld door een paar kleine posten van gezamenlijk € 9.270 en door een efficiencyvoordeel (€ 45.000) vanwege een verdere belastingsamenwerking met de gemeente Ede.

Verdere belastingsamenwerking gemeente Ede
We intensiveren de bestaande samenwerking op belastinggebied met de gemeente Ede met als doel de uitvoering vanaf 2028 geheel door Ede te laten plaatsvinden. Dit betekent een structureel efficiencyvoordeel van € 45.000 per jaar.

Module werving & selectie
Kleine gemeenten hebben meer te maken met verloop dan grotere gemeenten. Om sneller en beter te kunnen werven breiden we ons bestaande pakket voor personeelsadministratie uit met een module werving & selectie. Dit leidt tot eenmalige implementatiekosten van € 10.000 in 2028.

Uitstel invoering Sharepoint
Enige jaren geleden hadden we besloten tot de invoering van Sharepoint. In het licht van krappe budgetten is besloten om nog niet over te gaan tot Sharepoint. Dit leidt in 2027 tot een besparing van € 45.500.

Tweejaarlijks medewerkersonderzoek
Om de uitvoeringsagenda van de organisatieontwikkeling goed te kunnen volgen, toetsen we tweejaarlijks de ervaringen van medewerkers. De resultaten geven ons inzicht in de voortgang en bieden aanknopingspunten om gericht bij te sturen in de organisatieontwikkeling.

Opstellen toekomstvisie
Voor de nieuwe toekomstvisie nemen we een budget op van € 100.000. De provincie Gelderland heeft in het kader van Vitaal Openbaar Bestuur een subsidieregeling die 50% van deze kosten vergoedt.

Nader onderzoek besparingen
Zoals in de inleiding van de begroting aangegeven staan we voor forse uitdagingen de komende jaren. Het is daarom goed om nog eens alle budgetten tegen het licht te houden en te onderzoeken waar nog voordeel te behalen is. Om dit uit te kunnen voeren trekken we in 2027 eenmalig € 30.000 uit.

Mutatie voorziening onderhoud huisvesting
Als uitvloeisel van de overgang naar De Breehoek wijzigt ook de onderhoudsvoorziening. Dit levert in 2029 een voordeel op van € 28.838 en in 2030 van € 8.000.

Maatschappelijke weerbaarheid
Voor de uitvoering van het project maatschappelijke weerbaarheid trekken we vanaf 2027 geld uit.

Verkeersonderzoeken
Op dit moment is er nagenoeg geen budget voor het uitvoeren van verkeersonderzoeken en modelberekeningen. Gezien de ontwikkelingen de komende jaren op het gebied van wonen en verkeer is wel een adequaat budget vereist. Hiervoor trekken we de komende jaren structureel € 15.000 uit.

Bijdrage regioproject merkversterking Grebbelinie
Samen met de 9 gemeenten Rhenen, Ede, Veenendaal, Renswoude, Scherpenzeel, Woudenberg, Leusden, Amersfoort en Bunschoten-Spakenburg (Barneveld, Veluwe) en het RBT Heuvelrug & Vallei werken we samen aan de merkversterking van de Grebbelinie. We werken aan de Grebbelinie als beleefbare, verbindende erfgoedroute voor bewoners, bezoekers en ondernemers. Hiermee creëren we meer beleving, spreiding en economische waarde op en rond de Grebbelinie. De inleg van de gemeenten wordt in de projectperiode 2027-2029 verdubbeld door de provincie Gelderland en nogmaals verdubbeld door regiodealgelden van de Regio Foodvalley.

Aanpassing budget gymnastieklokalen
Voor 2027 verhogen we het budget voor de huur van gymlokalen met € 10.000 naar € 50.500. Deze uitbreiding is noodzakelijk vanwege de groei van het aantal leerlingen, waardoor meer uren bewegingsonderwijs moeten worden aangeboden. Om voldoende gymcapaciteit beschikbaar te hebben en te blijven voldoen aan de onderwijsbehoefte, is aanvullende huur van gymlocaties nodig. De voorgestelde budgetverhoging maakt het mogelijk om ook in 2027 passend bewegingsonderwijs te blijven faciliteren.

Kosten leerlingenvervoer
De kosten voor leerlingenvervoer zijn de afgelopen jaren fors gestegen. We passen daarom het budget met € 30.000 aan naar € 296.000.
Hiermee waarborgen we passend en toegankelijk onderwijs voor leerlingen die vanwege hun beperking, afstand tot school of andere omstandigheden zijn aangewezen op leerlingenvervoer.

Uitbreiding groendienst
Voor het blijvend onderhouden van het openbaar groen is uitbreiding van de participatiecapaciteit noodzakelijk. Om het huidige areaal en toekomstige areaal volgens de vastgestelde kwaliteitsniveaus te onderhouden is een structurele uitbreiding nodig.
De uitbreiding betreft medewerkers uit de sociale werkvoorziening en het doelgroepregister. Vanaf 2028 trekken we hier € 140.000 voor uit.

Aanpassing budget toezicht en handhaving kinderopvanglocaties
Voor 2027 verhogen we het budget voor toezicht en handhaving kinderopvang met € 20.000. Aanleiding hiervoor is de gewijzigde regelgeving voor de gastouderopvang per 1 juli 2026. Door de uitbreiding van de kwaliteitseisen binnen het pedagogisch klimaat neemt de omvang van het toezicht toe.

Indexatie tarieven Wmo en Jeugd
De tarieven voor Wmo en Jeugd stijgen volgens vaste afspraken die ook landelijk gelden. Dit betekent een toename van € 218.820 per jaar.

Kosten jeugdzorg
Bij jeugd hebben we de afgelopen jaren forse stijgingen gezien van de kosten. We zien in 2026 een afvlakking van de stijging en eerste signalen van een daling bij de ambulante hulp. We nemen daarom in 2027 nog € 157.000 extra op, maar in 2028 blijft dit beperkt tot € 5.000.

Verschuiving budget mantelzorgcompliment
M.i.v. 2027 is de mantelzorgwaardering overgedragen aan Welzijn Scherpenzeel. Het subsidiebedrag aan Welzijn Scherpenzeel is hiermee aangepast. Omdat het mantelzorgcompliment op een ander plek in de begroting stond opgenomen is deze verschuiving apart zichtbaar gemaakt.

Softwaremodule Sociaal Team
Het huidige ICT-systeem voor het sociaal team is niet meer toereikend om de trajecten en gegevens van inwoners op een passende en efficiënte manier te verwerken. De huidige werkwijze vraagt op onderdelen om praktische maatwerkoplossingen, die niet voldoende aansluiten bij de huidige eisen voor een zorgvuldige verwerking, registratie en archivering van gegevens. Nu door uitbreiding meer medewerkers met het systeem gaan werken, neemt de noodzaak toe om de inrichting hierop aan te passen.

Oekraïneopvang
De bekostiging van de Oekraïneopvang wijzigt in 2027. Gemeenten krijgen dan de werkelijke exploitatiekosten vergoed plus een normbedrag van € 11 per dag per bed voor projectleiding, dagbesteding, en indirecte apparaatskosten. De verwachting is dat dit een voordeel oplevert van € 161.350 in 2027.

Aanpassing baten/lasten afval
Voor afval vindt een bijstelling plaats op basis van het feit dat deze kostendekkend dienen te zijn.

Wijzigen baten/lasten riolering
Voor riolering vindt ook een bijstelling plaats op basis van het feit dat deze kostendekkend dienen te zijn.

Actualisatie grondexploitatie
Twee keer per jaar vindt een actualisatie van de grondexploitatie plaats. Dit leidt per saldo niet tot een bijstelling.

Realisatiestimulans
In de meicirculaire is voor de realisatiestimulans (een vergoeding van het Rijk voor gerealiseerde nieuwbouwwoningen) al jaarlijks een bedrag opgenomen.
Daarnaast verwachten we in 2028 en 2029 € 140.000 per jaar extra.

Mutatie reserves

De vrijval van verschillende reserves is bedoeld om de Algemene Reserve weer te versterken. In totaal wordt de Algemene Reserve met € 1.230.982 aangevuld. Zonder deze mutaties zou de Algemene Reserve in 2030 negatief worden.
De reserve Sociale woningbouw wordt toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein en de mutatie vanuit de reserve Grondexploitatie aan de reserve Onderwijsgebouwen schuift een jaar op.
De overige mutaties hebben te maken met aanpassingen van de afschrijvingen. Wanneer investeringen opschuiven in de tijd of juist eerder plaats vinden, heeft dat effect op de start van de afschrijvingen en daarmee van de dekking vanuit de reserves.

1.6.2 Taakstellingen en stelposten
We hebben gekozen voor een scherpe, maar realistische begroting.
De begroting bevat 1 taakstelling en 1 stelpost.
De taakstelling is een sinds 2022 opgenomen post bij het Sociaal Domein. Deze taakstelling was oorspronkelijk € 400.000. In de jaarrekening 2022 was al zichtbaar dat de taakstelling reeds voor een deel was ingevuld. In de begroting 2024 hadden we de taakstelling daarom al verlaagd naar € 200.000 en in de begroting 2025 en 2026 naar € 150.000. Conform de Begroting 2026-2029 nemen we vanaf 2027 nog maar € 100.000 op. Deze taakstelling maakt ook onderdeel uit van de risicoparagraaf.
De stelpost komt voort uit de kerntakendiscussie en is een post ‘nog te nemen maatregelen’. Deze stelpost van jaarlijks € 54.270 is vanaf 2028 volledig ingevuld door een paar kleine posten van gezamenlijk € 9.270 en door een efficiencyvoordeel (€ 45.000) vanwege een verdere belastingsamenwerking met de gemeente Ede.

1.6.3 Nieuw beleid
In de Financiële verordening is bepaald dat bij de Kadernota en de Begroting een lijst van nieuw beleid groter dan € 12.500 wordt gevoegd, waarbij wordt aangegeven voor welke autorisatie een raadsvoorstel richting de raad komt.
De Kadernota 2027-2030 en deze Begroting borduren nog voort op het bestaande beleid. Bij de Kadernota 2028-2031 geven we aan wanneer er sprake is van nieuw beleid a.g.v. het coalitieakkoord (zie toelichting in de inleiding).
Voor het beleidskader erfmolens (Programma 7) komt in 2027 een raadsvoorstel.